Beibl i Gymru

Un o’n breintiau mawr fel Cymry yw bod gennym yr Ysgrythurau Sanctaidd yn ein hiaith ein hun. Anodd yw mesur yr effaith a’r ddylanwad mae hyn wedi ei gael ar ein gwlad. Ac felly cyfrifoldeb Eglwys Iesu Grist ym mhob oes yw diogelu a chyflwyno Gair Duw i’w dydd. Wrth ystyried ein sefyllfa bresennol, rydym eisiau cynllunio i’r dyfodol mewn ffydd, ac am ofyn, “Sut gallwn ni sicrhau Beibl Cymraeg safonol, cywir a dealladwy ar gyfer y dyfodol?”

Wrth gwrs, gellir ateb y cwestiwn hwnnw mewn llawer o ffyrdd. Mae posibiliadau lu, ac efallai bydd angen sawl ymateb er mwyn cynnig darpariaeth gyflawn. Felly, ar y 10fed o Fedi 2018, fe galwyd ymynghoriad yn Aberystwyth i drafod y mater. Bwriad y diwrnod oedd ceisio llunio asesiad teg o’r sefyllfa bresennol, a dechrau ystyried y posibliadau i’r dyfodol.

Mae’r wefan hon yn ceisio casglu deunyddiau’r diwrnod at ei gilydd, parhau gyda’r drafodaeth, a cheisio penderfynu beth yw’r camau nesaf.

Dewch i ymuno a’r sgwrs.

Yr Ymgynghoriad

Ar y 10fd o Fedi 2018, cynhaliwyd ymgynghoriad agored yn Aberystwyth. Bwriad y cyfarfod hwn oedd ceisio llunio asesied teg o’r sefyllfa bresennol a dechrau’r drafodaeth am anghenion y dyfodol.

Wrth ddilyn y dolennau isod gellir gweld enghreifftiau o’r deunydd cyflwynwyd yn ystod y diwrnod. Yn gyffredinol cytunwyd bod tair prif ystyriaeth i unrhyw brosiect posib, sef:

·        Y testunau gwreiddiol – Pa destunau i’w defnyddio, pwy sydd a’r sgiliau ieithyddol angenrheidiol, a sut mae sicrhau’r sgiliau yma i’r dyfodol.

·        Y broses cyfieithu – Pa fethodoleg a ddefnyddir wrth gyfieithu, ai cyfieithu ffurfiol neu ddeinamig?

·        Yr iaith Gymraeg – Pa lefel o iaith ddylid ei defnyddio a sut fydd natur yr iaith yn newid yn ystod y degawdau nesaf?

Y bwriad yw ceisio parhau’r drafodaeth o dan y tair pennawd yma.

Gallwch gyfrannu at y drafodaeth drwy anfon unrhyw ddeunydd i gwybodaeth@beibligymru.com

A group of people sitting in a room

Description automatically generated A group of people sitting in a circle

Description automatically generated A person standing in front of a projector screen

Description automatically generated A person standing in front of a white board

Description automatically generated A person standing in front of a projection screen

Description automatically generated

Cyflwyniad Wyn James

Cyflwyniad Arfon Jones

Yr Ieithoedd Gwreiddiol

Yr ystyriaeth mawr cyntaf wrth drafod unrhyw brosiect newydd yw ynglyn a’r testunau a ieithoedd gwreiddiol. Rydyn ni bob amser angen ceisio mynd nol mor agos ag y gallwn at yr hyn ysgrifennwyd yn wreiddiol, a sicrhau ein bod ni’n deall yr hyn a ddywedwyd. Mae hyn yn golygu nid yn unig penderfynu ar y fersiynau a ddefnyddir wrth gyfieithu, ond adnabod a hyfforddi pobl sydd a’r doniau i ymdrin a’r Hebraeg, Aramaeg a Groeg.

Y Broses Cyfieithu

Ystyriaeth pellach wrth drafod unrhyw waith cyfieithu yw’r methodoleg a ddefnyddir wrth trosi o’r iaith gwreiddiol i iaith newydd. Yn gyffredinol gellir gwahaniaethu rhwng dwy prif dull. Mae’r methodoleg gyntaf yn ceisio cyfeithu yn ffurfiol, neu gair am air, fel bod y gair gwreiddiol yn cael ei throsi i air cyfatebol mor agos a phosib, hyd yn oed os yw hynny yn golygu fod deall bwriad gwreiddiol yr awdur yn anodd i’r darllenydd. Anfantais y dull hwn yw bod perygl i’r ystyr gwreiddiol gael ei cholli.

Yr ail methodoleg yw cyfieithu deinamig, sydd yn rhoi llai o bwyslais ar yr union eiriau a ddefnyddir, ac yn hytrach sydd yn ceisio cyfleu yr ystyr gwreiddiol i’r darllenydd. Anfantais y dull hwn yw bod fwy o ddehongli personol y cyfieithydd yn dylanwadu ar y testun.

Yr Iaith Gymraeg

Efallai yr ystyriaeth mwyaf heriol wrth drafod cyfieithiad Cymraeg newydd, yw pa lefel o Gymraeg ddylid ei defnyddio. Ai iaith ffurfiol, neu iaith lafar? Mae’r fersiynau presennol i gyd yn gwynebu’r cyhuddiad gan rhai pobl o fod yn anodd i’w deall. Sut mae osgoi hyn, yn arbennig wrth ystyried fod patrymau ieithyddol yn gallu newid dros amser?